10 Ocak 2012 Salı

Hobi Arıcının Bir Yılı ve Diğer Notlar

http://www.backyardbeekeepers.com/calendar.html adresinden çeviridir.
Aşağıdaki liste hobi arıcı olarak yılın her ayında yapılması gerekenleri listelemektedir. Hava durumu, bulunan yer ve hatta arının cinsi bu aktiviteleri değiştirebilir. Bu liste her ay kovanın içinde neler olup bittiği hakkında genel bir bilgi vermektedir ve bazı önemli arıcılık işlerini de sıralamaktadır. Kovan işleri için harcanacak zamanı da vermektedir. Eğer kovan güncesi tutuyorsanız zaten ilk seneden sonra periyodik yapılacak işler ortaya hemen hemen çıkar. Kovan güncesi tutmak bu yüzden önemli bir olay.

Kış
İlkbahar
Yaz
Sonbahar
Kuzey Yarımküre
Güney Yarımküre
Kuzey Yarımküre
Güney Yarımküre
Kuzey Yarımküre
Güney Yarımküre
Kuzey Yarımküre
Güney Yarımküre
Aralık
Haziran
Mart
Eylül
Haziran
Aralık
Eylül
Mart
Ocak
Temmuz
Nisan
Ekim
Temmuz
Ocak
Ekim
Nisan
Şubat
Ağustos
Mayıs
Kasım
Ağustos
Şubat
Kasım
Mayıs
Kuzey ve Güney yarımkürede mevsimlere düşen aylar

Ocak – (GY Temmuz)

Arılar: Ana arı binlerce işçisi tarafından sarılmıştır. Buna salkım denir. Arılarda pek aktivite yoktur. Ancak sıcaklık 7C ile 10C arasına ulaşırsa arılar dışkı bırakmak için kovandan çıkabilir. Bu ayda kovanda erkek arı bulunmaz. İşçi arı petekleri olabilir. Arılar bu ay 11 kilodan biraz fazla bal tüketirler.

Arıcı: Arıcının bu ay yapacağı çok fazla bir iş yok. Eğer çok kar yağdıysa kovanın girişlerini kardan temizleyerek kovan içi havalandırmasının kesilmemesini sağlayın. Eğer karlar erirse ve koloninin yiyeceği kalmamışsa şeker veya fondant ile beslenir. Bu ay hem arıcılık hakkında okuma hem de kulüplerde toplantılara katılmak için çok uygun bir aydır. Gelecek sezon için ekipmanın kontorlü, tamiri, temizlenmesi yapılabilir. Ana arı veya paket arı siparişleri verilebilir.

Harcanan Zaman: Bir saatten az.

Şubat – (GY Ağustos)

Arılar: Ana arı gene işçileri ile salkımdadır ve her gün bir kaç fazla yumurta bırakarak koloninin devamını sağlar. İşçiler havanın iyi olduğu günlerde çıkarak dışkı bırakırlar. Arılar bu ay da 11 Kilo civarı bal tüketirler.

Arıcı: Yapılacak çok fazla bir şey yok. Kulüp toplantılarına katılıp ekipmanlarınızı onarabilir veya fırında kurutulmuş 2,5cm kalınlığında çam ağacı bulmak için araştırabilirsiniz.

Harcanan Zaman: Bir saatten az.

Mart – (GY Eylül)

Arılar: Bu ay kolonilerin açlıktan öldüğü aydır. Fakat sonbaharda şurup ile yeterince beslediyseniz problem olmaz. Günlerin uzaması ve sıcaklıkların artması ile beraber ana arının yumurtlama sayısı artar. Artan yavru sayısı daha fazla besine talep doğurur. bu ayda erkek arılarda ortaya çıkmaya başlar. Arılar bal stoğunu tüketmeye devam eder.

Arıcı: Ayın başında, güneşli, rüzgarsız bir günde kovanı açarak bal stoğunu kontrol edin. Eğer sırlı bal petekleri mevcut değilse acilen fondant veya sofra şekeri ile besleme yapın. Don olmuyorsa şurup da verebilirsiniz. Burada dikkat edilmesi gereken nokta bir kere bu mevsimde beslemeye başlarsanız, arılar kendi yiyeceklerini getirene kadar devam etmeniz gerekiyor. Eğer İlkbahar Varroa ilaçlaması yapacaksanız bu ay sonuna doğru yapabilirsiniz.

Harcanan Zaman: İki saat.

Nisan – (GY Ekim)

Arılar: Havalar düzelmeye başladı. Erken çiçek açan bitkiler uyandı. Arılar kovana polen taşımaya girişti ve ana arının da yumurtlama hızı yükseldi. kovanın nüfusu hızla yükseliyor ve erkek arılarda sıkça görülmeye başladı.

Arıcı: Sıcak ve rüzgarsız bir gün seçip kovan üzerindeki ilk kapsamlı bakımınızı yapabilirsiniz. Ana arı hala yaşıyor mu? Taze yumurta görebiliyor musunuz? Ana arının yumurtlama stili düzgün bir sıra takip ediyor mu? Kovan çıtalarını bir kuluçka bir bal olarak dizebilir veya tersine çevirebilirsiniz. Bu koloninin büyümesine yardımcı olur. Koloniye ilaçlı şurup verebilirsiniz.

100g kurumuş ısırgan otu, 1 litre su ve 1 kilo şeker ile hazırlanacak şurup verilebilir. Bu tarif kuluçka gözlerinin yapılmasına yardımcı oluyormuş

Harcanan Zaman: Üç saat.

Mayıs – (GY Kasım)

Arılar: Arı aktivitesi tam anlamı ile tepeye ulaşmaktadır. Nektar ve polen akış hızlanmıştır. Ana arı potansiyelinin en tepesinde yumurtlamaktadır.

Arıcı: İlkbahar ilaçlamaları (mum güvesi vs) ilaçlamaları yapılır ve ikinci kat eklenmeden ilaçlama bitirilir. ÜÇK kullanıyorsanız kovanın boyunu genişletmeye başlayabilirsiniz. Her hafta koloniyi kontrol ederek ana arı memeleri kesilir ve oğul vermesi engellenir. Ballı çıtalar geriye çekilir ve boş çıtalar eklenir.

Harcanan Zaman: Dört yada beş saat

Haziran – (GY Aralık)

Arılar: Oğul vermeyen koloniler sayıları çoğalacaktır. Ana arının yumurtlama hızı bu mevsimde düşebilir. Esas bal akışı bu ayda gerçekleşmektedir.

Arıcı: Haftalık controller yaparak koloninin sağlığını ve ana arının varlığını control edin. Gerekiyorsa kat çıkılabilir yada ÜÇK kullanıyorsanız ayraç tahtasını geriye çekerek kovanın boyutunu büyütebilirsiniz.

Harcanan Zaman: Dört yada beş saat

Temmuz – (GY Ocak)

Arılar: Eğer havalar iyi gidiyorsa nektar akışı halen daha devam ediyordur. Sıcak ve nemli gecelerde bir kısım arının kovanın dışında kendini soğutmaya çalıştığını gözlemleyebilirsiniz.

Arıcı: Haftada bir kovanı açarak koloninin sağlığını kontrol edin. Gerekiyorsa kovanın boyunu büyütün yada kat çıkın.

Harcanan Zaman: İki yada üç saat

Ağustos – (GY Şubat)

Arılar: Koloninin büyümesi durur ve hatta geri gitmeye başlar. Erkek arılar hala ortalıktadır. Etrafta pek fazla nectar kalmadığı için dışarıda fazla arı gözükmez.

Arıcı: Koloninin oğul verme şansı artık yoktur. Sarıca ve diğer arı benzeri böcekler kovandan bal çalmaya çalışabilir. Kovan girişlerini daraltıp bunu kısmen engelleyebilirsiniz. Çok fazla yapacak bir şey olmadığı için sizde bir tatil yapabilirsiniz.

Harcanan Zaman: Bir yada iki saat

Eylül – (GY Mart)

Arılar: Erkek arılar artık hiç görülmez. Koloninin nüfusu düşmeye başlar. Ana arının yumurtlama hızı oldukça düşer.

Arıcı: Bal sağımı bu ayda yapılır. Hasattan sonra arılar kontrol edilir ve ana arının varlığı ispatlanır. Hasattan sonra koloniye en az 27-30 kilo arası bal bırakmalısınız. Ay sonuna doğru arıları şurup ile besleyin. Bu beslemede ilk 7 yada 8 litre ilaçlı gerisi ilaçsız olmalıdır. Mum güvesi, varroa vs için ilaçlama yapılır. Arılar artık şurup  almayana kadar beslemeye devam edin. Arı ancak ihtiyacı kadar şurubu alır daha sonra buna dokunmaz.

http://en.wikibooks.org/wiki/Beekeeping/Recipes_for_the_Bees adresinden bu tarif Varroa ile mücadelede organik bir yol sunuyor.
Mineral Tuzlar ve Kokulu yağlar ile Arı Ekmeği
907g sert vegetable shortening (Crisco)
1,360kg beyaz şeker
453g temiz bal
1/3 cup havanda dövülmüş mineralli tuz.
3 tbsp Wintergreen oil yada Tea Tree Oil
Tüm malzemeye mikserde karıştırıp Fırın kağıdı arasında ezerek el büyüklüğünde parçalar yapın. Steril bir torbaya koyup ağzını kapatın ve buzlukta saklayın.

Harcanan Zaman: İki yada üç saat

Ekim – (GY Nisan)

Arılar: Arılarda pek aktivite yoktur. Kışa hazırlanmak üzere toplanmaya başlarlar.

Arıcı: Yağmacılığa karşı dikkatli olun. Kovanı kışlama moduna sokun. Havalandırma ve nem konrolünü unutmayın. Girişlere fare teli koyun. Rüzgardan korumak için naylon veya benzeri şeyler ile kovanı örtün. Kış beslemesini bitirin.

Harcanan Zaman: İki saat.

Kasım – (GY Mayıs)

Arılar: Arılar artık salkıma çıkar ve dışarıda hiç görülmezler. Giriş deliklerini bir tanesi açık kalacak biçimde şişe mantarı ile kapatın.

Arıcı: Tüm ekipman elden geçirilir ve temizlenir. Temiz ve kuru bir yere kaldırılarak fare ve diğer haşaratlardan korunur.

Harcanan Zaman: Bir saat

Aralık – (GY Haziran)

Arılar: Arılar artık sıkıca salkım oluşturur ve sizin beslediğiniz şurubu kullanarak kendilerini ısıtmaya çalışırlar. Bu dönemde kovan açılmaz.

Arıcı: Yapabileceğiniz çok fazla bir şey yok. Bir kaç arıcılık kitabı okuyabilir ve tatilin tadını çıkarabilirsiniz.

Harcanan Zaman: Yok.


Benim daha önce yazdığım notlar
1- Kraliçe teli gerekmiyor. Kovanın girişinden itibaren 10 çıta kraliçenin yumurtlaması için yeterli. Zaten kraliçe daha öteye geçmiyormuş.
2- Kışa girerken ne kadar yumurtalı petek varsa (brood) o kadar sayıda bal bırakmak gerekiyormuş.
3- Kontroller sırasında ballı peteklerin nerede başladığına dikkat ederek, kaç tane yumurtlama peteği olduğuna bakılıyor. Ballı petekler geriye çekilerek (çıkış deliklerinden uzağa doğru) yerlerine boş çıtalar yerleştiriliyor.
4- Ballı petekler geriye çekilmezse koloninin oğul vermesine yol açabiliyormuş. Ayrıca ballı peteğin kraliçenin sonraki peteklere geçip yumurtlamasını da engellediği belirtilmiş.
5- Kovan çıkış deliğinden geriye doğru büyüyor. Ballı petekler hep son sona çekiliyor.
6- Bal hasadı sırasında temiz ve kapaklı bir kovaya petek çıtadan kırılarak yada ekmek bıçağı ile kesilerek alınıyor ve kovanın kapağı hemen kapatılıyor (içinde arı kalmadan). Böylece yağmalama isteği azalıyor.
7- Kararan yumurtlama peteklerinin değiştirilmesi parazit ve hastalıkları önlemek için gerekli.
8- Koloniye ikiye bölmek için 2 yada 3 yumurta dolu petek ve bir o kadar da bal dolu petek başka bir kovana alınıyor ve işçi arılar bu durumda kraliçe üretmeye başlıyor. Her gün kontrol edip kraliçe var mı yok mu bakılıyor ve taze yumurta görmek gerekiyor.
9- Kışlama döneminde salkıma giren arı eğer kovanın ortasında salkıma girdiyse, kış boyunca kovanın gerisine doğru ilerleyerek mevcut balı tüketirler. Eğer ön taraflarda bal peteği varsa bunlara dokunmuyorlar (ne kadar aç olurlarsa olsun). Bu yüzden arı salkıma girer girmez salkımların kovanın başına çekilmesi ve balların da kovanın sonuna doğru sıralanması gerekiyor.
10- Kovanın çatısına bir yüzü beyaz, diğer yüzü siyah ince materyal koyun. Yazın beyaz yüzünü (ısıyı dağıtmak için) ve kışın ise siyah yüzünü (ısıyı toplaması ve altındaki kovanı ısıtması için) güneşe çevirin.
11- Kovanı kışın yalıtmak için sarmak içerideki ısıyı korur ama ısının kaybı en fazla çarpan rüzgar ile oluyor. Bu yüzden rüzgara dayanıklı plastik bir malzeme ile kovanın sarılması düşünülebilir.
12- Kışlama konumuna geçince ayraç tahtasından sonra kalan kısma cam yünü, paçavra bez, talaş yada saman gibi izole edici bir materyal ile doldurarak yalıtım sağlanabilir. Buraya farelerin girmemesi için dikkatli olun.
13- Eğer koloni küçük ise, yeteri kadar bal stoğu yapamamış ise veya ilk kışı ise muhakkak besleme yapılmalı. Ayrıca giriş deliklerine mantar takıp sadece bir tanesi açık bırakılmalı.
14- Çatının altına alüminyum folyo döşenerek (parlak tarafı çıtalara doğru gelecek) hem dışarıdan gelecek fazla ısı defedilebilir hemde kovanın içindeki ısının yansımadan dolayı içerde kalması sağlanır. Bir kovanda arıyı endişelendiren en önemli iki unsur kovanın ısısının ve kokusunun kaçmasıdır.

Neden Üst Çıtalı Karakovan?
1- Ticari olarak düşünmediğimiz için işi az. Tek kovan ile yetineceğiz. Yeriniz varsa iki de olabilir ama fazlası gereksiz. Eğer uygun düz bir çatınız varsa istediğiniz sayıda kovan sahibi olabilirsiniz.
2- Arılara kendi peteklerini sıfırdan yapmak imkanı vermek. Sonuçta bu işi için yaratılmışlar ve petek büyüklüklerini kendileri ayarlıyorlar.
3- Kovan 30 çıtadan oluşuyor. Eğer 15 çıtadan sonra bal olursa sizin, yoksa ilk 15 çıta arı kolonisine kalıyor. Yarısı kuluçka olsa diğer yarısındaki bal onlara kışın yeterli olacaktır ve ayriyetten beslemeye gerek yok. Zaten besleme olayı tüm balın ellerinden alınması durumunda gerekli oluyor.
4- Kontroller sırasında kovanın ısısı ve kokusu kaçmıyor. Bir arı kolonisinin en önemli gereksinimi bu.
5- Arılar fazla rahatsız edilmediği için daha sakin oluyorlar. Sokmalarını azaltıyor.
6- Tamamen yeniden kullanılabilir tahtalardan üretildiği için çevreye zarar vermiyor.
7- Arka bahçede arı beslemek arı neslinin devamı ve gen çeşitliliği için elzem. Herkes yapsa arı nesli azalmaz. Şu anda dünya genelinde arı neslinin azalmaya başladığı bir gerçek.
8- Karakovandan çıkacak balmumu daha fazla. Katma değerli ürün olarak değerlendirilebilir.
9- Arıların kendi peteklerini örmesine izin verdiğimiz için kışlama sırasında daha korunaklı oluyorlar.
10- Arı çok akıllı bir böcek. Kendi doğal ortamında bir ağaç kovuğunda 15 sene yaşamış koloniler var. İnsan eli değmeden yaşamını sürdürebiliyor. Bizim kara kovan kısmen bu olguyu destekliyor. İyi bir yaşam alanı sunabilirsek ve onlara gereken saygıyı verebilirsek meyvelerini afiyetle yeriz.
11- Bahçesinde arı olan kişi zararlı böcek ilaçlarından otomatikman kaçınıyor. Organik tarım için zaten elzem bir olay. Bitkilerin polenlenmesine de yardımcı olduğu için ekstra faydalı.
12- Arılara güzel bir yaşama alanı verdiğimiz için mutlu olduklarını düşünerek bizde mutlu oluyoruz. Onları seyretmek ise insanı rahatlatıcı bir etkinlik.
13- Penceresi sayesinde hem kontroller kolaylaşıyor hemde çocuklara neler olup bittiğini gösterebilmek kolaylaşıyor. Bu bence herşeyden daha önemli. Yeni nesil bunları öğrenirse büyük bir ihtimalle ileride onlar da yapmak isteyecekler.

Yeni koloninin kovana alıştırılması
Balmumu, linseed yağı, tea tree oil, spearmint oil ve taze bal karışımını kısık ateşte ısıtıyoruz. Balmumu eridiğinde bunu kovanın içine fırça ile sürüyoruz. Tea Tree oil ile spearmint oil eBay'den alınabilir. Bu iki yağ ana arının çıkardığı feromonlara yakınmış ve oğul kapanları için kullanılıyormuş. Linseed tahta aksamı korumak için de kullanılıyor.

Arıların hızlı petek yapması için helede İlkbahar başında besin az iken beslenmeleri gerekiyor. Şu adreste yayınlanan bilimsel bir araştırmaya göre Isırgan otunun arılar üzerinde multivitamin etkisi yaptığı ve enerjilerine enerji kattığı yazıyor. Isırgan otu organik tarımdan tutunda, büyük ve küçük baş hayvanlara yem olarak bile kullanılıyor. 1 litre su, 1kg şeker ve 100g taze ısırgan otu ile hazırlanan şurup arıların daha hızlı petek örmesine neden oluyormuş. Yukarıda bağlantısını verdiğim araştırma da ayrıca kekik, soğan, sarımsak, ekinezya ile de testler yapılmış fakat en iyi sonucu ısırgan otu vermiş. Yeni koloninin ilk işi ana arının yumurtlayacağı petekleri yapmak olduğu için bu şurup koloni nüfusunun daha hızlı artmasını sağlar.

Peteklerin düz olması için
İlk çıtaya temel petek takılıyor. Arılar bu altıgen formasyonun üzerine petekleri kabartıyor. İlk petek düzgün olunca sonraki peteklerde düzgün oluyormuş.

Şeker Şurubu ile Besleme
http://wadesbees.wordpress.com/2012/01/08/bee-candy/ adresinden çevrilmiştir. Adreste olayın kimyasal reaksiyonu güzelce anlatılmış. Blog sahibi 40 seneden beri arılarını bu tarif ile besliyor. Zaten güvenilir olmasa alıp burada yayınlamazdım. Cream of Tartar ve Tartaric Acid birbirlerinden farklı şeylerdir, karıştırmayın.

  • 0.473L su (1 pint)
  • 2.267kg şeker (5 pound)
  • 1/3tsp Cream of Tartar yada 1 tbsp Sirke
1. Su ve Şekeri karıştırın
2. 110°C'de kaynatın
3. Cream of tartar ekleyip 114,4°C ye gelene kadar karıştırmadan bekleyin.
4. 114,4°C sıcaklığa ulaştığında altını kapatın
5. 51,6°C'ye soğuduğunda kalıplara boşaltın.